Psychoterapia i psychologia
18 sierpień 2007
Kategoria: Psychoterapia
Psychoterapia oryginalnie powstała jako integralna część psychoanalizy, ale współcześnie została zaadaptowana i rozwijana także przez inne gałęzie psychologii, takie jak psychologia kognitywna i psychologia postaci. W obecnym rozumieniu medycznym należy jednak podzielić to, co popularnie nazywa się psychoterapią, na dwie istotnie różniące się od siebie dziedziny - psychoterapię i pomoc psychospołeczną. Psychoterapia sensu stricto jest metodą z wyboru (czyli posiadająca największa i udowodnioną skuteczność) w leczeniu zaburzeń nerwicowych (obecnie klasyfikowanych jako zaburzenia lękowe) i zaburzeń osobowości. Pomoc psychospołeczna jest to “pomaganie” - tam gdzie nie ma zdefiniowanej choroby ani zaburzenia, ale jednak pacjent potrzebuje czyjejś pomocy. Psychoterapię wg prawa mogą prowadzić wyłącznie osoby o odpowiednich kwalifikacjach, a pomoc psychospołeczną praktycznie wszyscy którzy się do tego poczuwają - największą oczywiście rolę graja tu psycholodzy, socjoterapeuci, pedagodzy, niewykwalifikowani w psychoterapii lekarze etc. Psychoterapia systemowa to grupa szkół terapeutycznych inspirowanych psychologią systemową oraz ogólną teorią systemów. Najważniejsze szkoły terapii systemowej, to: Teoria Systemów Rodzinnych M.Bowena, Strukturalna Terapia Rodzin S.Minuchina, Strategiczna Terapia Rodzin J.Haley, C.Madanes.
Założenie, że zachowaniem człowieka zarządza proces homeostazy zawiera psychoterapia Gestalt, kierunek ten zakłada, że człowiek reaguje sumą utrwalonych reakcji i, aby być akceptowanym przez otoczenie, w rezultacie oddziela się od autentycznych odczuć i blokuje swój potencjał. Rezultatem alienacji, oddzielenia się od autentycznych odczuć i zmysłów jest zablokowanie potencjału jednostki i zniekształcenie jej perspektyw. Kiedy proces samoregulacji zostaje w jakimś stopniu zaburzony, gdy organizm znajduje się w stanie braku równowagi przez dłuższy czas dochodzi do choroby psychicznej. Behawioryzm jest próbą zastosowania ścisłych metod badawczych do badania ludzkiej psychiki. Behawioryzm doprowadził do ulepszenia metodologii nauk psychologicznych. W swej złagodzonej postaci w znacznym stopniu tworzył obecną teorię uczenia się, psychologię poznawczą oraz psychologię społeczną. Tak zwana psychologia głębi to Psychoanaliza (die Tiefenpsychologie), zakłada istnienie obszarów psychiki, które nie są dostępne świadomości. Od klasycznej psychologii różni się założeniem istnienia sfery psychiki zwanej nieświadomością charakteryzującej się tym, że procesy tam przebiegające nie są dostępne świadomej refleksji danej osoby. Psychoterapia psychodynamiczna jest metodą terapii zaburzeń psychicznych, opartą na założeniach psychoanalizy. Zgodnie z którą, podstawą objawów chorobowych są nieświadome popędy, którym cenzura wewnętzrna nie pozwala na realizację. W efekcie tego stanu rzeczy muszą one szukać innej drogi ujścia, którą ikazują się objawy neurotyczne. Z psychoanalizy wywodzi się też współczesna psychoterapia.